مسائل ومحدودیت های زنان در اینترنت
مهدیه غنیان *
چکیده
در این مقاله به بررسی مسائل و محدودیت های زنان در اینترنت می پردازیم .امروزه استفاده از اینترنت در روند زندگی گسترش فوق العاده ای یافته است و روز به روز نمود بیشتری در روند کار وفعالیت پیدا می کند و اطلاعات گسترده ای را در هر حوزه در اختیارمان قرار می دهد وفرصت های جدیدی را پیش رویمان می نهد .اما در کنار این مزایا نباید از جنبه های نامطلوب آن غافل بود. در این مقاله سعی می شود به اختلالات، مسائل، آسیب ها و محدودیت هایی که اینترنت در رابطه با زنان دارد پرداخته شود و از رویکرد نظری انزوای اجتماعی استفاده شده است و با تکیه بر این رویکرد آسیب های اینترنتی در رابطه با زنان بررسی می شود
کلید واژگان
زنان، اینترنت، فن آوری اطلاعات و ارتباطات، مزاحمت، آسیب.
* مهدیه غنیان دانشجوی کارشناسی ارتباطات، دانشکده علوم اجتماعی دانشگاه تهران
مقدمه
" مجازی شدن و یا مجازی سازی که مربوط به روند های جدید زندگی در فضای مجازیست که در قالب صنعت واقعیت مجازی ظهور می یابد که هم امکان روایت واقعیت ها را به صورت مجازی فراهم می سازد و هم امکان تبدیل فرایند های واقعی و فیزیکی به واقعیت های مجازی را فراهم می آورد در این روند های مجازیست که روند های جدید کار و زندگی مجازی و هم چنین ارائه خدمات مجازی فراهم می شود .تعامل با جهان مجازی جدید که ریشه در جهان واقعی دارد نگرش جدیدی را به وجود می آورده که انسان را با معرفت های جدید و به دنبال آن انتظارات و تعاملات جدیدی مواجه می کند .مجازی گرایی در مقابل واقعیت گرایی فیزیکی چسبیده به مکان معنا پیدا می کند و در نگاه مجازی گرایانه فرد ذهنیتی متفاوت از روند زندگی و کار پیدا می کند و وسعت ذهنی قوی تری برای او فراهم می شود که قلمرو آن همه کره مجازی زمین است که در این جا با دو کره ای شدن ذهن مواجه ایم .مجاز بودگی اشاره به یک دوره خاص و یا یک فضای متفاوت تعامل دارد مجاز بودگی شامل همه کره مجازی زندگی می شود ."(عاملی ،1386)
"پارادایم دو جهانی شدن ها در درجه اول به تبیین دو جهان موازی و در عین حال مرتبط و در هم آمیخته می پردازد و در درجه بعدی جهانی شدنهای متکثری را در درون این دو جهان مورد توجه قرار می دهد .جهان اول با خصیصه جغرافیا داشتن، برخورداری از نظام ساسی مبتنب بر دولت - ملت ،طبیعی - صنعتی ومحسوس بودن و احساس قدمت داشتن از جهان دوم قابل تمایز است جهان دوم نیز با خصیصه هایی مثل بر مکانی ، فرازمانی و صنعتی بودن محض ،عدم محدودیت قوانین مدنی متکی بر دولت – ملت ها ،اتکا به معرفت شناسی تغییرشکل یافته پسا مدرن دسترسی پذیری همزمان روی فضا بودن و برخورداری از فضای فرهنگی، اعتقادی، اقتصادی، سیاسی جدیدی از جهان اول به صورت نسبی جدا می شود اما این دو جهان در بسیاری از موارد نیز تبدیل به دوقلوهای به هم چسبیده می شوند وتعامل فردی و اجتماعی در قلمرو زیادی متکی به تعامل های دو جهانی می شود و ما در واقع دو جهانی شدنهای به هم چسبیده را مشاهده می کنیم "(عاملی ،1383 :40)
جهان مجازی نیز دارای ابعاد و کارکردهایی است .در این فضا امکان غلبه بر محدودیت های زمانی و مکانی که در جهان واقعی برقرار است وجود دارد و انسان را وارد تعاملات جدیدی می کند وبدون نیاز به جابجایی می توان به دنیایی از فناوری ها ، اطلاعات و امکانات دست یافت اما با وجود همه ابعاد و نکات مطلوب اینترنت نباید جنبه های نامطلوب آن را دست کم بگیریم و به آن بی توجه باشیم. اینترنت دارای محدودیت ها ، آسیب ها و اختالاتی بر روی کاربران به ویژه زنان است. اختلال در امنبت زنان، انزوای اجتماعی، آسیب های اجتماعی و جرایم اینترنتی در رابطه با زنان و همچنین محدودیت هایی که زنان در رابطه با استفاده از اینترنت دارند گواه بر مسائلی است که زنان در استفاده از اینترنت دارند .
رویکرد نظری
در این مقاله از رویکرد نظری انزوای اجتماعی استفاده شده است .
انزوای اجتماعی واقعیت فکریست که در آن فرد عدم تعلق و وابستگی و انفصال تامه ای را با ارزشهای مرسوم جامعه احساس می کند در این حالت فرد همچنین دارای اعتقاد و باور نازلی نسبت به مکانیسم ارزش گذاری و سیستم پاداش اجتماعیست و با هر آنچه که از نظر جامعه معتبر و ارزشمند است خود را هم عقیده و همسو نمی بیند .(محسنی تبریزی، 1370 : 68)احساس انزوای اجتماعی مع هذا از نظر سیمن به مفهوم فقدان قابلیت سازگاری فرد با زمینه اجتماعی خویش نبوده بلکه مبین انفکاک فکری فرد از استاندارهای فرهنگی است (همان :68) به نظر مرتن وقتی جامعه کاملا بر فرد کنترل دارد وی نوعی احساس بی قدرتی خواهد کرد زمانی که هر دو هدف و هنجار از دید فرد پوچ و بی محتواست وی نوعی احساس جدایی و انزوای اجتماعی خواهد داشت و زمانیکه فرد ارزشها و هنجارهای اجتماعی را نپذیرد دچار نوعی احساس بی هنجاریست .(همان :68)
احساس ناامني و ترس ميتواند انزواي اجتماعي را تقويت كند و به همراه بياعتمادي به كنارهگيري از تعاملات اجتماعي ميانجامد. هنگامي كه افراد با محيطهاي تهديد كننده مواجه ميشوند ممكن است واكنشهاي مختلفي از قبيل دوري جستن از مكانهاي خاص، تغيير فعاليتهاي روزمره،كاهش مشاركت در فعاليتهاي اجتماعي ازخود نشان دهند(گیدنز، 1378)
اينترنت به اين گونه به افراد كمك كرده تا اولاً انزواي اجتماعي آنها بيشتر شده، ثانياً اين انزوا در فضاي مجازي براي آنها ناشناخته مانده و بدون احساس انزوا نوعي انزواي خطرناك در اين فضا را تجربه ميكنند. فضاي اينترنتي نوعي خصوصي سازي در تعاملات را بر قرار ساخته و حتي ميتوان چنين ادعا كرد كه افرادي كه روحيهاي انزواجويي نيز ندارند بر اثر استفادهي زياد از اينترنت نوعي انزواجويي ناخودآگاه و حتي لذت بخش برآنها تحميل ميشود (محسني تبریزی،1370)
اختلال امنیت زنان
زنان چه در دنیای واقعی چه در فضای مجازی نیاز به امنیت دارند اما متاسفانه گاهی این نیاز امنیتی در فضای سایبر نادیده گرفته می شود. از مصادیق نا امنی خشونت های کلامی و نوشتاریست که از طریق چت و اینترنت به صورت حملات نوشتاری وبکارگیری کلمات رکیک و آزار دهنده علیه زنان و یا حتی تخریب و حمله به سایت زنان جهت اعمال خشونت و ابراز قدرت علیه آنان صورت می گیرد (ولش، 1382: 304) وجود تصاویر مستهجن و پورنوگرافیک در اینترنت به مردان می آموزد که زنان موجوداتی آسیب پذیرند و باید مورد سوء استفاده و پرخاشگری، تجاوز جنسی و آزار باشند فعالیت های پورنوگرافیک علامت تداوم سیستم مرد سالاریست زیرا این مردان هستند که آشکار و پنهان میل به برتری خود را با سوء استفاده جنسی از زنان نشان می دهند ،این تصاویر زنان را مطیع وتسلیم پذیر نشان می دهد. (همان: 295) خشونت وسکس دست مایه اصلی تصاویر پورنوگرافیک است در اغلب این تصاویر مردان در حالت غلبه و تسلط بر زن هستند و صحنه هایی که زن را در موقعیت خوار و پست نمایش می دهد . (همان: 295)وجود این تصاویر و عدم کنترل شهوت موجب نوعی سیری ناپذیری در این عرصه می شود دیگر همسر شخص برای او جذابیتی ندارد، این تصاویر بخشی از نیازهای جنسی او را اشباع می کند این وضعیت موجب می شود که در زندگی واقعی از شریک خویش کمتر احساس رضایت کند و علی رغم داشتن همسر قانونی، عشق خود را در جای دیگر جست و جو کند این وضعیت می تواند این دیدگاه را در فرد ایجاد کند که پیمان ازدواج به دوران آزادی دختر و پسر خاتمه می دهد زیرا پس از ازدواج این آزادی محدود می شود (همان: 294) به همین جهت پسر ودختر ترجیح می دهد که یا ازدواج نکند و یا آنرا به تاخیر بیاندازد زیرا در بیرون از خانه و دور از ازدواج رسمی می تواند با تنوع و آزادی جنسی بیشتر ارضاء شود .ارائه تصاویر پورنوگرافیک در اینترنت موجب دسترسی همگان به آن می شود و موجب عمومی شدن مسائل خصوصی می شود مسائلی که باید پوشیده و در پرده بماند وعمومی شدن آنان موجب پرده دری ،حریم شکنی و برداشته شدن قید و بندها می شود و بنیان های اخلاقی سست می شوند (نمای آبگینه، 1379: 259) . در فضایی که نا امنی به زن ارزانی گردیده و مرد در بیرون از خانه ارضا می شود زن تحقیر می شود. حتی در فیلم ها نیز تصویری قالبی از زن ارئه می شود آنان به عنوان افرادی بی مغز، احمق، زود باور معرفی می شوند که مردها را اغوا می کنند و گاه به عنوان موجودات بیچاره ای که کارکرد آنها باید به خانه داری محصور شود .
محدودیت های زنان در جامعه اطلاعاتی
عدم حضور یا فقدان نظرات و دیدگاههای زنان در جامعه اطلاعاتی حکایت از این دارد که فناوری های اطلاعاتی و ارتباطی جدید نیز انعکاس دهنده بسیاری از الگوهای جنسیتی است که طی دهه ها در سطح رسانه های قدیمی نیز شاهد آن بودیم که البته این الگو ها را نمی توان از روابط جنیسیتی موجود در جامعه به عنوان یک کل جدا کرد .(برگرفته شده از سایت www.wit.ir )زنان پنجاه درصد مصرف کنندگان بالقوه تولیدات و خدمات فن آوری اطلاعات و ارتباطات هستند ودر عین حال نیروی کار این بخش را نیز فراهم می کنند ونیز تولید کنندگان ایده های اولیه محصولات جدید، خدمات وسبک های مدیریتی می باشند اما در کشورهای منطقه آسیا واقیانوسیه درست مانند سایر نقاط دنیا زنان و مردان به یک اندازه از گستره ورشد کاربردهای فناوری اطلاعات وارتباطات برخوردار نشده اند به ویژه زنان به منظور دست یابی به فن آوری اطلاعات و ارتباطات درگیر مجادلات ،محدودیت های نهادینه شده، نظام مند وایدئولوژیک هستند (برگرفته شده از مقاله دکتر شیرین احمد نیا در سایت www.wit.ir )برخی از حامیان توسعه استدلال می کنند که فناوری اطلاعات از لحاظ جنسیتی بی طرف است وزنان ومردان باید به طور برابر از کاربرد آن برخوردار شوند با وجود این نتایج یک تحقیق (بر مبنای شش مطالعه موردی از پروژه های ترویج فناوری اطلاعات و ارتباطات در آسیا ،افریقا و امریکای لاتین که کمک دهنده های متعدد آنرا پشتیبانی کرده اند ) از این فرضیه حمایت می کند که زنان به نحو برابر از پروژه های توسعه منتفع نیستند .مگر این که تلاشهای خاصی برای تعیین جایگاه و نیازهای آنان صورت گیرد و یا اقدام موثری به منظور دخالت دادن مشارکت آنها انجام شود (همان ) اصلاح شکاف دیجیتالی به فاصله بین افراد دارای مهارت های استفاده از کامپیوتر و اشخاص فاقد این مهارت اشاره می کند در عین حال شکاف دیجیتالی می تواند به این واقعیت اشاره کند که زنان معمولا دانش کامپیوتری بسیار کمتری دارند و علت آن می تواند نبود آموزش ،فقر و دسترسی ناکافی به تکنولوژی باشد . خانم سوزان تلشتر [1] از «کنفرانس ملل متحد در مورد تجارت و توسعه » توضیح می دهد که مانع اساسی بر سر راه زنان جهت دسترسی به فرصت های فناوری اطلاعات و ارتباطی موجود است ،موانعی نظیر فقر ،سطح پایین آموزش،عدم آشنایی با یک زبان دوم ،عدم دسترسی به کامپیوتر و شکاف دیجیتالی یعنی ماهیت تحت سلطه مردانه دنیای فناوری اطلاعات و ارتباطات در مسیر دسترسی زنان به فناوری هاست . (همان )
از نظر سهم در دانشفن آوری اطلاعات و ارتباطات هم زنان در موقعیت نابرابری قرار دارند چرا که ایشان از لحاظ ثبت نام در دوره های دانشگاهی علوم و تکنولوژی نسبت به مردان در مراتب بسیار پایین تری قرار دارند .در سال 1990 ، درصد ورودی زنان در رشته های علم و تکنولوژی در سطوح دانشگاهی در افریقا 10 درصد ،در امریکا لاتین 40 درصد ،در اروپا غربی 32 درصد ، در اروپا شرقی کمتر از 30 در صد و در منطقه آسیا و اقیانوسیه 34 درصد بوده است (www.world bank.org ) رزا دلگادو ¹از انجمن جامعه اینترنتی اینترنتی نتیجه می گیرد که اکثریت زنان کشورهای در حال توسعه از فرصت های مهم شغلی و تحصیلاتی تکمیلی به خاطر فقدان دانش کامپیوتری وآموزش های پایه بازمانده اند . مایکل پاستور ² در مقاله اش تحت عنوان شکاف دیجیتالی هنوز وجود دارد³ استدلال می نماید که فناوری اطلاعات و ارتباطات یک پتانسیل توانا ساز برای بهبود شرایط زندگی زنان فراهم می سازد اما گزارش منتشره توسط سازمان جهانی کار حقیقت دیگری را بیان می کند که یک خلاء جنسیتی دیجیتالی ، در چارچوب کشور ها وجود دارد و زنان همچنان خود را اشغال کنندگان شغل هاس سطح پایین فناوری اطلاعات و ارتباطات می یابند در حالی که مردان به دستمزد بالاتر و مشاغل پر مسئولیت تری صعود کرده اند[1] اگر چه فناوری اطلاعات و ارتباطات این قابلیت را دارند که مشاغلی را برای زنان و بهبود زندگی آنان فراهم کند گزارش مذکور یادآور می شود که به طور کلی زنان به کسب درآمد های پایین تر ، بیگاری بیشترو مشاغل کم مهارت تر ادامه می دهند (برگرفته شده از مقاله دکتر شیرین احمد نیا در سایت www.wit.ir) عمده ترین شکاف دیجیتالی جنسیتی مربوط به استفاده از اینترنت است به طوری که کمترین درجه کاربران را در کشور های در حال توسعه زنان تشکیل می دهند . شواهد حاکی از آن است که زنان منابع کمتری برای خرید تجهیزات دارند ،زمان محدود تری برای کسب مهارت های دانش جدید دارند و تاثیر کمتری بر چارچوب قواعد موجود در جامعه اطلاعاتی دارند زنان همین طور فاقد اعتماد به نفس و دلگرمی برای تعقیب فعالانه فرصت های مربوط به فناوری های اطلاعات و ارتباطات هستند .(www.uncece.org (
2. Michael Pastore
3. Global digital divide still very much in existence
مزاحمت های اینترنتی در رابطه با زنان
دو نوع جرم با هدف گیری قربانیان زن در اینترنت واقع می شود این دو جرم هر دو به مسائل جنسی زنان نظر دارند .اول استثمار جنسی زنان در اینترنت است این جرم مسائلی چون استفاده از زنان برای هرزه نگاری آن لاین تا قاچاق زنان را در بر می گیرد .قاچاق زنان و استثمار جنسی در گذشته هم وجود داشته است. ولی اینترنت این فعالیت های غیر قانونی را آسان تر کرده است. قاچاقچی ها از اینترنت به شیوه های گوناگونی استفاده می کنند تا با قربانی خود تماس بگیرند و از آنان سوء استفاده کنند. جرم دوم آزار و اذیت جنسی زنان در اینترنت است. بخش های زیادی در اینترنت وجود دارد که آنان می توانند درگیر گفت و گوهای جنسی شوند مهاجمان از فضاهای اینترنتی متعدد استفاده می کنند تا زنان را مورد آزار و مزاحمت های جسمی قرار دهند و این آزارها از توهین جنسی تا استفاده صنعت جنسی از تکنیک های تحمیلی برای قرار دادن تصاویر هرزه نگاری صرف نظر از سن یا جنس مصرف کننده در صفحه کامپیوتر وی را در بر می گیرد. این دو جرم فضای مخاطره آمیزی را به خصوص برای زنان در اینترنت به بار می آورد که اطمینان آنان را از برقراری ارتباطات موثر سلب می کند . (راودراد،1384: 76) مزاحمت اینترنتی شامل استفاده از اینترنت ،پست الکترونیک و یا سایر ابزار ارتباطی الکترونیک برای ایجاد مزاحمت برای افراد دیگر می شود برای مثال مزاحم می تواند با آشکار کردن ویژگی های شخصی قربانی و ارسال پیام های تحریک کننده به نشریه های الکترونیکی و اتاق های گپ زنی باعث شود بینندگان آن ، پیغام های آزار دهنده را به قربانی برگردانند نا شناس ماندن در اینترنت برای مزاحمان اینترنتی فرصت های جدیدی را فراهم می کند و هویت واقعی یک مزاحم اینترنتی می تواند با استفاده از سرویس دهنده های مختلف و یا با استفاده از نام های مختلف مکتوم باقی بماند مزاحمان با تجربه می توانند پیغام هایی بفرستند که کشف فرستنده آن غیر ممکن باشد.این مزاحمت ها دو نوع اند مزاحمت هایی که در فضای مجازی صورت می گیرد و در همان جا ادامه می یابد و دیگری مزاحمت هاییست که در فضای مجازی آغاز می شود و به فضای زندگی واقعی گسترش می یابد . (همان:78)
انگیزه مزاحمت ها
راود راد انگیزه مزاحمان را شامل موارد زیر می داند
1- آزار جنسی : این نوع آزار در اینترنت عجیب نیست ،زیرا در زندگی واقعی هم قابل تجربه و معمول است
2- عشق جنون آمیز :این می تواند از یک داستان عاشقانه در یک ارتباط کامپیوتری آغاز شود ویکی از دو طرف مایل به تمام کردن ارتباط باشد ،در حالی که دیگری نمی تواند این مطلب را بپذیرد .همین طور می تواند یک داستان عاشقانه مجازی باشد که که به زندگی واقعی تسری پیدا می کند ، در حالی که یکی از طرفین پس از ملاقات در فضای واقعی تصمیم به قطع رابطه بگیرد و فرد دیگر نمی تواند نه را بپذیرد .گاهی این مزاحمت از زندگی واقعی شروع می شود و به اینترنت منتقل می گردد .مشکل اساسی این گونه مزاحمت ها این است که چون اغلب با یک رابطه رمانتیک واقعی آغاز می شود ،بسیاری از اطلاعات شخصی طرفین به هم منتقل می شود این ،کار مزاحم اینترنتی آینده را، که در اثر قطع رابطه به وجود می آید ،برای آزار قربانی اش آسان تر می کند
3- انتقام وتنفر : این نوع مزاحمت ممکن است ناشی از یک بحث یا مجادله ای باشد که از کنترل خارج شده و دست آخر منجر به یک رابطه انتقام وتنفر می شود .اعمال انتقام جویانه به طور معمول نتیجه چیزیست که فرد ممکن است در فضای مجازی گفته باشد که کسی را رنجانده است .در مواردی هم نه فرد مزاحم قربانی را می شناسد و نه قربانی او را، بلکه وی به صورت تصادفی توسط یک فرد عصبانبی انتخاب شده تا عقده هایش راسر او خالی کند و خیالش راحت شود .
4- ژست قدرت گرفتن : بعضی از مزاحمان کسانی هستند که می خواهند توانایی هایشان را در مورد اینترنت به نمایش بگذارند .آنان هیچ دشمنی با فرد خاصی ندارند بلکه از وی برای خود نمایی استفاده می کنند تا تفریح کنند .
نمونه هایی از مزاحمت های اینترنتی
موارد زیر برگرفته شده از سایت www.wit.ir در تاریخ 8 آذر 1386 در رابطه با مزاحمت اینترنتی است.
-دختری 16 ساله ساکن هندن یکی از شهر های انگلیس در ماه ژانویه 2005 میلادی ناپدید می شود .وی آخرین بار در حالی که دانشگاهش را در شمال لندن ترک می کرد دیده شده است.وی پس از عملی شدن یک قرار اینترنتی دو طرفه نا پدید می شود .
- دختری 25 ساله به نام لوسی ابتدا پیامی تلفنی از شخصی غریبه دریافت می کند .وی متوجه می شود ناشناس تمامی جزئیات پست الکترونیکی او را دارد و از مسائل خصوصی او باخبر است .شخص غریبه از پشت تلفن حرف های زشتی به او می زند .شخص ناشناس مردی 50 ساله بود که کارمند اداره روبرویی بود و از پنجره او را می پایید و از جزئیات او خبر داشت وپیام های الکترونیکی فراوانی برای او می فرستاد
- زنی نیز با رایانه در خانه کار می کرد و چون می خواست ارتباط بازرگانی داشته باشد نشانی و جزئیات پیام نگارش را به بخش اتاق های گپ زنی داده بود و هر کسی می توانست با او تماس بگیرد .ابتدا شخصی ظاهرا با رعایت ادب با او تماس می گیرد و زن اعتماد می کند ولی به مدت شش ماه زن نامه های توهین آمیز و شکنجه آور از طریق پست الکترونیکی از مزاحم دریافت می کرد .
محدودیت های برخورد قانونی با مزاحمان : در حال حاضر برای برخورد با با مزاحمت اینترنتی محدودیت های قضایی وجود دارد . قوانین فعلی در مورد رسانه ها ، قابل کاربرد در فضای مجازی نیستند در بسیاری مواقع فرد مزاحم ممکن است در کشور دیگری باشد و در این صورت به همکاری های بین المللی نیاز است . (راودراد، 1384: 83)
وجود سرویس هایی که زمینه ارتباطات بی نام و نشان ماندن افراد را فراهم می آورند .اگرچه این بی نامی منافع زیادی را برای کاربران دارد که شامل حفظ حریم خصوصی آنان هم می شود ، اما به مزاحمان هم امکان سوء استفاده را می دهد .آنان می توانند بدون اینکه شناخته شوند برای افراد ایجاد مزاحمت کنند .
در بسیاری از جاها ،به دلیل جدید بودن تکنولوژی هنوز پلیس آموزش دیده و همین طور امکانات تکنولوژیکی مناسب برای مبارزه با جرایم اینترنتی وجود ندارد . (همان : 83)
راهکار برای پیش گیری از مسائل ناخوشایند در اینترنت
اطلاعات شخصی خود را در اتاق ها گفت و گو وچت یا در موارد دیگر در اختیار افرادی که آنان را نمی شناسید نگذارید و به سادگی به افراد ناشناس اطمینان نکنید . رمز عبورپست الکترونیکی را مرتب تغییر دهید .پیام های نا آشنا و بی مورد را باز نکنید .قرار ملاقات حضوری با افرادی که نمی شناسید و فقط از طریق اینترنت با آنان آشنا شدید نگذارید . بی مورد و بی هدف از پرسه زدن در اینترنت بپرهیزید . وارد سایت های غیر اخلاقی نشوید و سعی کنید استفاده هر چه بیشتری را از مطالب علمی و فرهنگی اینترنت ببرید .
نتیجه گیری
رشد فن آوری های اطلاعات و ارتباطات از یک سو موجب تسهیل ارتباطات و از میان برداشتن موانع جغرافیایی ودسترسی به اطلاعات شده است و از دیگر سو زمینه های بروز آسیب ها و مسائلی را در این زمینه فراهم کرده است .به نظر می رسد که استفاده از اینترنت زمینه بروز انزوا طلبی را در زنان فراهم آورده است که به روابط و تعاملات روزمره آنان آسیب می رساند. موانعی بر سر راه زنان برای حضور بیشتر و پر رنگ تر در عرصه فناوری اطلاعات و ارتباطات وجود دارد که شامل ، شکاف دیجیتالی ، عدم دسترسی به کامپیوتر، سطح پایین سواد در زنان وعدم وجود امکانات و تسهیلات در این زمینه است . این عوامل موجب می شود که زنان نتوانند در عرصه فناوری اطلاعاتی و ارتباطی حضور مناسبی داشته باشند و کمتر از امکانات و فن آوری های آن استفاده نمایند. در حالی که دسترسی و استفاده مناسب از این فناوری ها می تواند زمینه بهبود وضعیت زنان را مهیا کند . علاوه بر موانعی که بر سر راه زنان در استفاده از اینترنت است برخی عوامل هم وجود دارد که موجب خوار و تحقیر شدن شخصیت زن در فضای مجازی می شود . وجود تصاویر و مطالب غیر اخلاقی که شخصیت زن را تحقیر می کند و او را مانند شیء انعکاس می دهد . عمومی کردن مسائل خصوصی و پرده دری موجب سست شدن بنیانهای اخلاقی جامعه می شود . هم چنین آسیب هایی نیز در استفاده از اینترنت و عدم اطلاعات مکفی در رابطه با آن وجود دارد . جرایم اینترنتی اتفاق می افتد که زنان را مورد هدف قرار گرفته است و از آنان سوء استفاده می نماید . با وجود این مسائل به نظر می رسد که زنان باید از آسیب هایی که اینترنت آنها را در معرض مخاطره قرار می دهد آگاه باشند تا با نا آگاهی گرفتار مصائب نشوند. نیاز به آموزش و فرهنگ سازی چه برای زنان چه برای سایر افراد جامعه در مورد نحوه صحیح استفاده از اینترنت است. زنان با آگاهی از مسائل جانبی ،نا امنی هاو جرایم اینترنتی و با در اختیار داشتن اطلاعات مکفی راجع به فناوری اطلاعات و ارتباطات می توانند بیشتر خود را منعطف به ظرفیت های مثبت آن نمایند و استفاده کاملا مطلوب و مناسبی از اینترنت داشته باشند و آسیب های آن را به حداقل ممکن برسانند .
منابع
1- راودراد،ا، (1384) ،"مسائل اجتماعی زنان در اینترنت" ، فصلنامه انجمن ایرانی مطالعات فرهنگی و ارتباطات ، شماره پیاپی 2 و 3 ، دوره اول ،شماره 2 و 3 بهار و تابستان .ص ص 76_83
2-عاملی ،س. ر ، (1383)" دو جهانی شدن ها وآینده هویت های هم زمان" ،مجموعه مقالات همایش هویت ملی و جهانی شدن ،موسسه تحقیقات و علوم انسانی ،ص ص 40_41
3-عاملی، س.ر (1386) جزوه درسی مطالعات فضای مجازی نیم سال تحصیلی 1386 -1387
4- گیدنز ،آ ،(1378) ،تجدد وتشخص ، ترجمه ناصر موفقیان ، تهران ،نشر نی
5-محسنی تبریزی ،ع، (1370)" بیگانگی" نامه علوم اجتماعی ،شماره 2 ، ص ص 68-70
6- ولش ،پ،( 1382)، روان شناسی اینترنت ،ترجمه بهنام اوحدی ،انتشارات نقش خورشید
شورای فرهنگی- اجتماعی زنان ،(1379 ) ، نمای آبگینه ،انتشارات سفیر صبح
7- احمد نیا ،ش ،(1384) جایگاه زن در جامعه اطلاعاتی برگرفته از سایت www.wit.ir
سایت ها
http://www.wit.ir ( ۱۳۸۶/۹/۸ )
http://www.word bank .org ( ۱۳۸۶/۹/۵)
http://www.uncece.org/press/p020/2002&pa18e.htm
سایتهای کمکی برای مقابله با آزار اینترنت


